Przejdź do treści strony

Informacji zarejestrowanych w plikach "cookies" używamy m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Możesz zmienić ustawienia dotyczące "cookies" w swojej przeglądarce internetowej. Jeżeli pozostawisz te ustawienia bez zmian pliki cookies zostaną zapisane w pamięci urządzenia. Zmiana ustawień plików "cookies" może ograniczyć funkcjonalność serwisu. Rozumiem

Krzysztof Warlikowski

Reżyser, założyciel i dyrektor artystyczny Nowego Teatru


Należy do odnowicieli języka teatru, jest jednym z najistotniejszych twórców teatru europejskiego. Ponad dziesięcioma realizacjami Szekspirowskimi stworzył nowy kanon realizacji dzieł Stradfordczyka. Intensywnie eksploruje też współczesne możliwości tragedii antycznej. Jego odczytanie „Oczyszczonych” Sarah Kane zrewoltowało myślenie o granicach teatru. „(A)pollonia stała się emblamatycznym spektaklem dla nurtu rozrachunkowego z polsko_żydowsko historią wojenną i powojenną, nazwanego polskim teatrem zagłady. W swoich przedstawieniach Warlikowski stale odnawia przymierze z widzem, czyniąc publiczność częścią wspólnego procesu dochodzenia do sensów i znaczeń. Jego przedstawienia są swoistą teatralną debatą, której rezultat nie jest nigdy z góry przesądzony. Od kilku lat intensywnie pracuje także w operze, przenosząc na jej grunt swoje teatralne odkrycia i działając na rzecz reteatralizacji opery.

Urodził się w 1962 roku w Szczecinie. Dyplom reżyserski zdobył na Wydziale Reżyserii Dramatu Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie w 1993 roku. Pierwsze realizacje w teatrach polskich i zagranicznych to: „Hamlet” zrealizowany w Tel Awiwie (1997) i Warszawie (1999), „Poskromienie złośnicy” w Warszawie (1998), „Burza” w Stuttgarcie (2000) i Warszawie (2003). Swoją uwagę skupia także na dramacie antycznym m.in.: „Elektra” Sofoklesa (1997), „Bachantki” Eurypidesa (2001) i współczesnym m.in.: „Zachodnie Wybrzeże” Bernarda-Marie Koltèsa (1998), „Oczyszczeni” Sarah Kane (2001), „Krum” Hanocha Levina (2005), „Anioły w Ameryce” Tony'ego Kushnera (2007). W 2006 roku odbyła się premiera „Madame de Sade” Yukio Mishimy w Tonnel Groep w Amsterdamie. 
W 1999 roku rozpoczyna kilkuletnią współpracę z Teatrem Rozmaitości (dziś TR) w Warszawie, gdzie zrealizował siedem spektakli („Hamlet”, „Oczyszczeni”, „Bachantki”, „Burza”, „Dybuk. Między dwoma światami”, „Krum”, „Anioły w Ameryce”), które były zapraszane na międzynarodowe festiwale, m.in. Fesitval d’Avignon, Festiwal Prensa de Otoño w Madrycie , Edinburgh International Festival, Wiener Festwochen, Next Wave Festival BAM w Nowym Jorku, Athens Festival, International Theatre Festival Santiago a Mil w Chile, Międzynarodowy Festiwal Teatralny PoNTI w Porto, XXI Seoul Performing Arts Festival w Korei Południowej, Festiwal BITEF w Belgradzie i do najważniejszych ośrodków teatralnych m.in. Hebbel am Ufer Theater w Berlinie, Teatro Garibaldi w Palermo, Centrum Meyerholda w Moskwie, Centro Cultural Belém w Lizbonie, Theatre de l'Odeon w Paryżu, National Arts Centre w Ottawie, Cameri Theatre w Tel Awiwie.
W tym czasie artysta reżyserował też w teatrach za granicą w Zagrzebiu, Bonn, Nicei, Amsterdamie, Hanowerze i Paryżu.

W 2000 roku zadebiutował jako reżyser operowy, przygotowując w Teatrze Wielkim-Operze Narodowej w Warszawie prapremierę opery Roxanny Panufnik „The Music Programm”. W tym samym roku wyreżyserował „Don Carlosa” Giuseppe Verdiego, a w kolejnych latach m.in. „Ignoranta i szaleńca” Pawła Mykietyna (2001), „Ubu Rexa” Krzysztofa Pendereckiego (2003) i „Wozzecka” Albana Berga (2006). Na zaproszenie Gerarda Mortiera debiutuje w Operze Paryskiej „Ifigenią w Taurydzie” Glucka (2006). Kolejne realizacje to „Sprawa Makropulos” Janáčka (2007) w Operze Paryskiej, „Eugeniusz Oniegin” (2007) w Bayerische Staatsoper w Monachium, „Parsifal” (2008) i Król Roger (2009) w Operze Paryskiej, „Medea” i „Makbet”(2008) w Théâtre Royal de la Monnaie w Brukseli, „The Rake’s Progress” (2010) w Staatsoper Unter den Linden w Berlinie. Jego ostatnimi realizacjami operowymi są m.in.: „Król Roger” (2011) i „Poppea e Nerone” (2012) na podstawie „Koronacji Poppei” Claudia Monteverdiego w Teatro Real w Madrycie, „Lulu” (2012) Albana Berga w Theatre Royal de la Monnaie w Brukseli (2012), „Kobieta bez cienia" (2013) Richarda Straussa w Bayerische Staatsoper w Monachium, „Alceste” (2014) Christopha Willibalda Glucka w Teatro Real w Madrycie.

Od początku 2008 roku kieruje założonym wraz z grupą stałych współpracowników Nowym Teatrem w Warszawie. W maju 2009 roku wyreżyserował pierwszą premierę Nowego Teatru „(A)pollonię”, spektakl, który powstał w oparciu o teksty m.in. Ajschylosa, Johna Maxwella Coetzee’ego, Eurypidesa, Hanny Krall, Jonathana Littella. Kolejne spektakle zrealizowane w Nowym Teatrze to „Tramwaj” wg „Tramwaju zwanego pożądaniem” Tenneesse Williamsa jako koprodukcja Nowego Teatru i paryskiego Théâtre de l'Odéon z Isabelle Huppert i Andrzejem Chyra w rolach głównych, „Koniec” (2010) według tekstów Bernarda-Marie Koltesa „Nickel Stuff", Franza Kafki „Proces" i „Myśliwy Grakchus", J. M. Coetzee’ego „Elizabeth Costello", „Opowieści afrykańskie według Szekspira” (2011) z wykorzystaniem tekstów W. Shakespeare’a „Król Lear", „Kupiec wenecki", „Otello", E. Cleavera „Soul on Ice", J. M. Coetzee;ego „Lato", „Kabaret warszawski” (2013) inspirowany tekstem Johna van Drutena „I’m a Camera” oraz filmem „Shortbus” Johna Camerona Mitchella, „Francuzi” (2015) inspirowany powieścią Marcela Prousta „W poszukiwaniu straconego czasu”, którego premiera odbyła się na festiwalu Ruhrtriennale.

W 2011 roku do kin wszedł film Łukasza Barczyka „Italiani”, w którym zagrał główna rolę.


Najważniejsze nagrody i odznaczenia: 

• Europejska Nagroda Teatralna Nowe Rzeczywistości Teatralne (Saloniki)
• Nagroda OBIE przyznana przez nowojorski tygodnik „Village Voice"
Wśród zdobywców nagrody OBIE byli między innymi: Dustin Hoffman, Meryl Streep, Morgan Freeman. W ciągu pół wieku jedynie dwóch Polaków zdobyło nagrody OBIE m.in. Tadeusz Kantor.
• Nagroda Francuskiego Związku Krytyków Teatralnych za najwybitniejsze przedstawienia obcojęzyczne we Francji za spektakl „Anioły w Ameryce”
• Paszport Polityki „za przywracanie wiary w artystyczne i etyczne posłannictwo teatru"
• Nagroda Meyerholda (Moskwa) za najwybitniejsze osiągnięcia w reżyserii światowej
• Order Kawalera Kultury (Francja) – przyznawany przez francuskie Ministerstwo Kultury za wybitne osiągnięcia artystyczne
• Laur Konrada
• Dyplom Ministra Spraw Zagranicznych za wybitne zasługi dla promocji Polski w świecie
• Wdecha 2007 w kategorii Człowiek Roku
• Nagroda im. Konrada Swinarskiego
• Nagroda Boski Komediant przyznawana przez międzynarodowe jury Festiwalu Boska Komedia
• Honorowy Medal Europejski, Warszawa
• Srebrny medal Zasłużony Kulturze — Gloria Artis przyznawany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
• Nagroda Francuskiego Związku Krytyków Teatru, Muzyki i Tańca
• Złota Maska na Festiwalu Złota Maska w Moskwie
• Nagroda Culture.pl Superbrands 2012 za aktywne upowszechnianie kultury polskiej za granicą
• International Shakespeare Prize na Międzynarodowym Festiwal Szekspirowskim w Krajowej w Rumunii

Najważniejsze publikacje o Krzysztofie Warlikowskim:
  • Notatnik Teatralny nr 28-29/2003
  • Piotr Gruszczyński, Ojcobójcy. Młodsi zdolniejsi w teatrze polskim, Warszawa 2003
  • Szekspir i uzurpator. Z Krzysztofem Warlikowskim rozmawia Piotr Gruszczyński, Warszawa 2003
  • Grzegorz Niziołek. Warlikowski extra ecclesiam, Kraków 2008
  • Monika Kwaśniewska. Od wstrętu do sublimacji: teatr Krzysztofa Warlikowskiego w świetle teorii Julii Kristevej. Kraków 2009
  • Notatnik Teatralny nr 62-63/2011
W mediach:
H!