Przejdź do treści strony

Informacji zarejestrowanych w plikach "cookies" używamy m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Możesz zmienić ustawienia dotyczące "cookies" w swojej przeglądarce internetowej. Jeżeli pozostawisz te ustawienia bez zmian pliki cookies zostaną zapisane w pamięci urządzenia. Zmiana ustawień plików "cookies" może ograniczyć funkcjonalność serwisu. Rozumiem

Po prostu skandal

Wykłady Doroty Semenowicz

Social

Świetlica Nowego Teatru

23.10 godz.19:00
20.11 godz.19:00
18.12 godz.19:00


Cyprian Kamil Norwid rozpoczyna swój traktat Milczenie pytaniem „Czy śpiącego można przebudzić grzecznie?”. Czy da się przenieść widzów/czytelników w inną rzeczywistość niż ta, w której funkcjonują codziennie, w sposób łagodny, w kokonie bezpieczeństwa? Norwid odpowiada przecząco: „każdy nowy pomysł lub wynalazek, o ile jest początkującym lub posiłkującym nowe koło rzeczywistości” odpycha i rodzi sprzeciw.
Przyglądając się skandalom, które co rusz wybuchają w świecie kultury, wydaje się, że współczesną sztukę tworzą same „nowe pomysły i wynalazki”, oburzające dzieła geniuszy. Społeczeństwo nie chce się przebudzić, dlatego słowo skandal słyszymy coraz częściej. Czy tylko skandal może jednak przebudzić śpiącego i czy każdy widz musi być „śpiącym”? Odwołując się do greckiej etymologii słowa skandal (skandalon, czyli pułapka podłożona wrogowi po to, by ten się potknął, przeszkoda), spróbujemy przemyśleć nasze sposoby rozumienia skandalu na nowo? Czym skandal jest w kontekście społecznym, a czym w subiektywnym doświadczeniu widza? Jaki rodzaj brutalności ze sobą niesie? Jaki rodzaj relacji z widzem wytwarza?

dr Dorota Semenowicz – dramaturżka, kuratorka, teatrolożka. Od 2009 roku pracuje w dziale literackim Teatru Narodowego w Warszawie i w dziale programowym Malta Festival Poznań. Absolwentka Uniwersytetu Paris III Sorbonne-Nouvelle w Paryżu (teatrologia, literaturoznawstwo). Autorka książki „To nie jest obraz. Romeo Castellucci i Socìetas Raffaello Sanzio" (2013), której rozbudowana wersja angielska ukazała się nakładem wydawnictwa Palgrave Macmillan w 2016 roku. Redaktorka prac zbiorowych, m.in. „García. Resztki świata" (2014) i, wraz z Katarzyną Tórz, „Wykluczeni. Między estetyką a etyką" (2012) oraz „Polityka wyobraźni – scena flamandzka" (2011).

Ilustracja: Jarosław Danilenko http://pingxpong.tumblr.com/

23 października
Skandal jako wydarzenie społeczne 
W Polsce najgłośniejsze skandale teatralne dotyczą dzieł podejmujących dyskusję z tradycją narodowo-katolicką: od futurystycznych hec z początku XX wieku, przez „Apocalypsis cum figuris" po „Golgota Picnic" i ostatnio wystawioną „Klątwę". Jakie przeobrażenia w obrębie sztuki i społeczeństwa skandal ujawnia w Polsce, a jakie w innych kontekstach kulturowych? Dlaczego w innych kontekstach skandaliczny zamach na pewien świat i jego porządek mógł doprowadzić do kulturowej zmiany, a w Polsce wciąż tkwimy w powtarzalności jednego gestu?

20 listopada 
Skandal uwewnętrzniony
Jak mówi reżyser Jan Lauwers z Needcompany, poza granicami filozofii i psychologii jest już tylko szaleństwo i sztuka. Sztuka może wykraczać poza racjonalność, dotykać tego, co „nie-do-pomyślenia”, wejść w doświadczenie ludzkie, które nie daje się ująć w logiczne, pojęciowe struktury. Tematem wykładu będzie skandal jako wyzwanie rzucone rozumowi, model-przeszkoda niosąca wartość poznawczą, choć nie jest to poznanie racjonalne. O takiej wartości skandalu pisał m.in. Søren Kierkegaard.

18 grudnia 
Anatomia skandalu 1: Sul concetto del Volto nel Figlio di Dio
Spektakle Romea Castellucciego wywołują w widzu jednocześnie złość i zachwyt, opór i fascynację, oczarowują zmysły i intelektualnie prowokują. Widz dopełnia swoim spojrzeniem budowany przez reżysera obraz i jest niezbędnym jego elementem, ale relacja między nim a sceną często powstaje na zasadzie konfliktu. Spektakl „Sul concetto di Volto nel Figlio di Dio", choć przez wielu uznawany za artystyczne wyznanie wiary, wywołał w Paryżu otwarte protesty grup katolickich. Pokażemy, jak przebiegały te protesty, a także przyjrzymy się samemu spektaklowi.

Minione:

25 września 
Etos awangardy 
Po skandal, jako narzędzie oddziaływania na widzów, sięgnęła po raz pierwszy świadomie historyczna awangarda. Jej działania miały służyć odnowie sztuki, otwieraniu widzów na to, co radykalnie nowe. Futuryści, dadaiści, surrealiści uważali się za zwiastunów przyszłości, przygotowywali innych na to, co niedługo miało stać się powszechne. Słuszność swoich racji mierzyli siłą oporu tych, których chcieli nawracać. Przywołamy awangardowe praktyki wykorzystujące szok, pytając o to, czym jest etos awangardy i jak dziś przenika nasze myślenie.
 

Wstęp wolny
 


 

H!